Καστρολογοσ
Κάστρα της Ελλάδας

lens

Ι.Μ. Χιλανδαρίου, Άθως

Πύργος Αγίου Σάββα Χιλανδαρίου

  
★ ★ ★ ★ ★
 <  431 / 845  > 
Πύργος Αγίου Σάββα Χιλανδαρίου
Τοποθεσία:
Μονή Χιλανδαρίου, Άγιο Όρος
Περιφέρεια > Νομός:   Greek Map
Άθως
Άγιο Όρος
Δήμος > Πόλη ή Χωριό:

• Ι.Μ. Χιλανδαρίου
Υψόμετρο:
Υψόμετρο ≈ 60 m 
Χρόνος Κατασκευής   Προέλευση
12ος αιών  
ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ
H 
Τύπος Κάστρου   Κατάσταση
Καστρομοναστήρι  
Σχετικα Καλη
 
 
 
 
 
 
 

H Μονή Χιλανδαρίου ιδρύθηκε περί τα τέλη του 10ου αιώνα από το μοναχό Γεώργιο Χελανδάρη. (Eτυμολογείται από το κωπήλατο πλοίο – φορτηγίδα των βυζαντινών, το «χελάνδιο», ή τον ναύτη που εργάζεται σ' αυτό, τον «χελανδάρη».) Το 1198, και ενώ ήδη είχε ερημώσει, παραχωρήθηκε με χρυσόβουλο του αυτοκράτορα Αλεξίου Γ΄ στο Σέρβο ηγεμόνα Στέφανο Νεμάνια και το γιο του, οι οποίοι μόναζαν τότε στο Βατοπαίδι με τα ονόματα Συμεών και Σάββας. Έκτοτε αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά πνευματικά κέντρα του σερβικού έθνους.

Το καθολικό είναι αφιερωμένο στα Εισόδια της Θεοτόκου. Χτίστηκε στις αρχές του 14ου αιώνα και τοιχογραφήθηκε στο διάστημα 1319-1320 από Σέρβο μοναχό.

Η μονή κατατάσσεται τέταρτη σύμφωνα με το τυπικό των αγιορείτικων μονών.

Το Μάρτιο του 2004 μια μεγάλη πυρκαγιά κατέστρεψε το μισό μοναστήρι. Ευτυχώς τα περισσότερα κειμήλια σώθηκαν. Από τότε ξεκίνησαν αναστηλωτικές εργασίες που συνεχίζονται εντατικά μέχρι σήμερα, με αποτέλεσμα το μοναστήρι να μη δέχεται, επισήμως, επισκέψεις.

Εξωτερικά το μοναστήρι, όπως και τα άλλα του Όρους, δίνει την εντύπωση ενός φρουρίου με τον οχυρωματικό του περίβολο, τη διάταξη των οικοδομών και τους δύο πύργους, από τους οποίους ο ένας, στην ανατολική πλευρά, αποδίδεται στον ιδρυτή του, τον Άγιο Σάββα. Στη νότια πλευρά βρίσκεται ο μικρότερος πύργος του Αγίου Γεωργίου.


Δομικά, Αρχιτεκτονικά, Οχυρωματικά Στοιχεία

Ο πύργος του Αγίου Σάββα έχει διαστάσεις κάτοψης 8.5μx13.5μ. Αποτελείται από το υπόγειο, το ισόγειο και 4 ορόφους. Στον τελευταίο όροφο, κάτω από τη στάθμη των επάλξεων, υπάρχει ένα μονόχωρο παρεκκλήσι αφιερωμένο στον Ιωάννη Πρόδρομο.

Η παλιότερη οικοδομική φάση του πύργου, που αποτελεί το βασικό κορμό του, αποδίδεται στα τέλη του 12ου-αρχές 13ου αιώνα (αποδίδεται στον κτίτορά της Άγιο Σάββα) και η δεύτερη στις αρχές του 14ου αιώνα (αποδίδεται στο Σέρβο ηγεμόνα Στέφανο Μιλούτιν).
Μια τρίτη σημαντική φάση σημειώθηκε το 1682-1684. Τότε οι επάλξεις καλύφθηκαν με τετράρριχτη στέγη από σχιστόπλακα

Αξίζει να επισημανθεί η ιδιαίτερη επιμέλεια που επιδείχθηκε, σε αυτή τη φάση, στη διακόσμηση με περίτεχνα κεραμοπλαστικά των παρειών της εξωτερικής τοιχοποιίας του ανώτερου τμήματος (μεταξύ των τόξων και των επάλξεων)


Γενικά για τους πύργους αυτού το τύπου μπορούμε να παρατηρήσουμε τα εξής:

Ένα βασικό στοιχείο παρόμοιων πύργων, όσον αφορά την εξωτερική τους τοιχοποιία, είναι η υιοθέτηση της παραστάδας, που ορίζει έναν ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό τύπο. Ο τύπος αυτός χαρακτηρίζεται από κάτοψη σχεδόν τετράγωνη (Πύργοι της Μονής Χιλανδαρίου, του Μανδρακίου της Μεγίστης Λαύρας). Κατά τη δόμηση των εξωτερικών τοίχων, στην κάθε πλευρά του πύργου κατασκευάζονται συμμετρικά τουλάχιστον τρεις ευμεγέθεις εγκάρσιες προβολές - αντηρίδες, που υψώνονται ως παραστάδες, ενώνονται με τόξα στο επίπεδο του δώματος του πύργου και γεφυρώνονται στις γωνίες με ημιχώνια, δημιουργώντας έτσι μια διαπλάτυνση, που καταλήγει στις επάλξεις.
Η κατασκευή των παραστάδων αποτελεί μια μορφολογική ιδιαιτερότητα, της οποίας η αφετηρία θα πρέπει να αναζητηθεί σε δομικούς λόγους, αν δεν εξυπηρετεί κάποια αναγκαιότητα στρατιωτικής φύσης.
Έχουν διατυπωθεί διάφορες υποθέσεις για την προέλευση αυτού του στυλ κατασκευής πύργων. Πιστεύεται ότι πρόκειται για καθαρά βυζαντινό σχέδιο χωρίς δυτικές επιρροές που υιοθετήθηκε σε αρκετούς υστεροβυζαντινούς πύργους -και εκτός Αγίου Όρους.

Ο πύργος του Αγίου Σάββα της Μονής Χιλανδαρίου ακολουθεί τα γενικά χαρακτηριστικά αυτού του τύπου, ωστόσο εμφανίζει μια ιδιορρυθμία ως προς τη συμμετρία και το μέγεθος της προβολής των παραστάδων από το επίπεδο της εξωτερικής τοιχοποιίας του, που ενδεχομένως οφείλεται εν μέρει και στην προϋφιστάμενη υποδομή.


Πηγές

  • «Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ -ΠΥΡΓΟΙ ΚΑΙ ΑΡΣΑΝΑΔΕΣ» Διπλωματική Εργασία ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ & ΠΙΤΣΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ, ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ , ΟΚΤΩΒΡΗΣ 2008, ΠΑΤΡΑ , διαθέσιμη και online
  • "Three early shallow-butressed Towers of the monastery of Chilandar", by Pascal Androudis, available online
  • Τρισδιάστατο σχεδιάγραμμα από την ιστοσελίδα Studio Alterity - Hilandar Monastery – Digital Reconstruction;

Σχόλια:


Αναζήτηση Google εντός του Καστρολόγου

castle


Road map to Πύργος Αγίου Σάββα Χιλανδαρίου

Πρόσβαση
Διαδρομή προς το μνημείο:
Η είσοδος στο Άγιο Όρος είναι δυνατή μόνο με πλοίο από Ουρανούπολη, Νέα Ρόδα ή Ιερισσό (μια φορά την ημέρα προς Δάφνη). Από εκεί υπάρχει λεωφορείο ή με τα πόδια.
Είσοδος:
Χρειάζεται ειδική άδεια για την επίσκεψη στο Άγιο Όρος. Προς το παρόν η μονή δεν δέχεται επισκέπτες.


Παρόμοια
Πύργος Αγίου Βασιλείου
Πύργος της Γαλάτιστας
Πύργος Καλιάγρας
Πύργος του Μιλούτιν
Πύργος Μονής Τιμίου Προδρόμου

Γειτονικά Κάστρα
Κάθισμα Αγίου Ευσταθίου
Πύργος Αγ. Γεωργίου Χιλανδαρίου
Μέγας Πύργος Αγίου Παύλου
Πύργος Αρσανά Σιμωνόπετρας
Πύργος Αρσανά Μονής Ιβήρων
Οχυρό Καρακαλληνού Αρσανά
Αρσανάς Μονής Ζωγράφου
Πύργος Παναγίας Βατοπεδίου
Μέγας Πύργος Μονής Διονυσίου
Πύργος Μονής Δοχειαρίου
Επιθαλάσσιος Πύργος Εσφιγμένου
Φραγκόκαστρο
Πύργος Καλιάγρας
Πύργος Μονής Καρακάλλου
Πύργος Κολιτσούς
Παλιόπυργος Μονής Κωνσταμονίτου
Πύργος Μονής Κουτλουμουσίου
Πύργος Μεταμορφώσεως Βατοπεδίου
Πύργος του Μιλούτιν
Πύργος της Μορφωνούς
Πύργος Νέας Σκήτης
Πύργος Ουρανούπολης
Πύργος Μονής Παντοκράτορος
Παλιόπυργος Αρσανά Αγ. Παύλου
Πύργος Πουλχερίας
Πύργος Πρωτάτου
Πύργος στα Πυργούδια
Πύργος Μονής Σταυρονικήτα
Κάθισμα Αγίου Βασιλείου