Καστρολογοσ
Κάστρα της Ελλάδας

lens

Μαυράτο, Δήμος Ικαρίας, Νομός Σάμου,Νότιο Αιγαίο

Καψαλινό Κάστρο

  
★ ★ ★ ★ ★
 <  640 / 860  > 
Καψαλινό Κάστρο
Τοποθεσία:
Στο βουνό Αθέρας πάνω από το Μαυράτο στην βορειοανατολική ακτή της Ικαρίας
Περιφέρεια > Νομός:   Greek Map
Νότιο Αιγαίο
Ν.Σάμου
Δήμος > Πόλη ή Χωριό:
Δ.Ικαρίας
• Μαυράτο
Υψόμετρο:
Υψόμετρο ≈ 810 m 
Χρόνος Κατασκευής  Προέλευση
Άγνωστο  
ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ
H 
Τύπος Κάστρου  Κατάσταση
Κάστρο-Καταφύγιο  
Μαλλον Κακη
 
 
 
 
 
 
 

Κάστρο χτισμένο σε βράχο στην επιμήκη κορυφογραμμή του όρους Αθέρας στη βορειανατολική πλευρά της Ικαρίας σε υψόμετρο 810 μέτρα. Δεν υπάρχει καμιά ένδειξη ούτε για το πότε κτίστηκε ούτε για ποιο σκοπό ούτε από ποιους.


Τοποθεσία & Στρατηγική Σημασία

Λόγω θέσης το Καψαλινό Κάστρο έχει απεριόριστη θέα στην ανατολική ακτή της Ικαρίας και στο Αιγαίο προς ανατολάς μέχρι τα Μικρασιατικά παράλια. Δεν είχε όμως καλή ορατότητα προς το εσωτερικό της Ικαρίας ούτε είχε οπτική επαφή με το κεντρικό κάστρο του Κοσκινά και αυτό ήταν ένα μειονέκτημα που δημιουργεί ερωτήματα για τον αμυντικό του ρόλο.


Ιστορία

Δεν υπάρχουν πληροφορίες και αρχαιολογικά ευρήματα που να βοηθούν στη χρονολόγηση του κάστρου. Επίσης το κάστρο δεν συμπεριλαμβάνεται σε παλιούς ναυτικούς χάρτες ούτε σε αναφορές περιηγητών.

Εκείνο που είναι βέβαιο είναι ότι δεν χρησιμοποιήθηκε επί Τουρκοκρατίας δηλαδή ότι η χρήση δεν συνεχίστηκε μετά τον 16ο αιώνα.

Το πότε όμως κατασκευάστηκε και για πόσο καιρό χρησιμοποιήθηκε δεν είναι γνωστά ούτε κατά προσέγγιση. Η κατασκευή του θα μπορούσε να τοποθετηθεί οποιαδήποτε στιγμή από τους Ελληνιστικούς χρόνους μέχρι το τέλος της μεσοβυζαντινής περιόδου. Δεν αποκλείεται να είναι και κατασκευή της πρώτης περιόδου της Φραγκοκρατίας, που για την Ικαρία άρχισε στο τέλος του 12ου αιώνα, όταν το νησί διαφέντευαν οι Ενετοί Bejatiano για λογαριασμό του Βυζαντινού αυτοκράτορα (μέχρι τα μέσα του 13ου αιώνα). Οι Ενετοί είχαν αναλάβει την υποχρέωση να οργανώσουν την άμυνα του νησιού, αλλά, κατά τα άλλα, η τεχνοτροπία του κάστρου δεν θυμίζει καθόλου ενετική κατασκευή.

Για να κάνουμε κάποιες υποθέσεις για την ιστορία του κάστρο, ας λάβουμε υπόψη ανακεφαλαιώνοντας τα εξής: 1) το κάστρο δεν αναφέρεται από ιστορικές πηγές, 2) δεν υπάρχουν εσωτερικά κτίσματα, 3) η θέση δεν προσφέρεται για ένταξη σε κάποιο αμυντικό σύστημα οχυρώσεων, 4) δεν φαίνεται να ήταν μόνιμα επανδρωμένο, 5) η θέση ήταν απομονωμένη και δεν προσφέρεται για μόνιμη κατοίκηση, 6) η κατασκευή είναι σχετικά επιμελημένη χωρίς όμως να ακολουθεί την τεχνοτροπία καστροκτησίας ούτε των βυζαντινών ούτε των Φράγκων.
Με βάση αυτά τα δεδομένα, μπορούμε να υποθέσουμε ότι η πιο πιθανή εκδοχή είναι ότι το κάστρο κατασκευάστηκε για καταφύγιο του τοπικού πληθυσμού και να χρησιμοποιήθηκε μόνο περιστασιακά σε περιόδους πειρατικών επιδρομών. Πολύ πιθανόν η κατασκευή να έγινε στο δεύτερο μισό της μεσοβυζαντινής περιόδου (μεταξύ 8ου και 12ου αιώνα). Αλλά όλα αυτά είναι εικασίες ελλείψει αποδείξεων.


Δομικά, Αρχιτεκτονικά, Οχυρωματικά Στοιχεία

Το Κάστρο είναι χτισμένο στο επάνω μέρος ενός βράχου με διαστάσεις περίπου 70μx30μ. Εντός του Κάστρου δεν υπάρχουν κατάλοιπα κτισμάτων και δεν έχουν βρεθεί όστρακα ή άλλα επιφανειακά ευρήματα. Στη νότια πλευρά του, σε άμεση γειτνίαση, βρίσκονται αρκετά ερειπωμένα κτίσματα, το ένα μάλιστα σε πολύ καλή κατάσταση (σώζεται η σκεπή)

Δεν αποκλείεται να πρόκειται για ημιτελές έργο. Ωστόσο, η τοποθεσία του, όπως και οι διαστάσεις των τειχών του (σωζόμενο ύψος έως 3,50μ., πάχος έως 1,70μ.) δείχνουν ότι δεν ήταν πρόχειρη κατασκευή.

Διασώζονται κάποια μέρη της οχύρωσης και, όπως προαναφέρθηκε, κανένα κτίσμα εσωτερικά.


Πηγές




Σχόλια:


Αναζήτηση Google εντός του Καστρολόγου

Road map to Καψαλινό Κάστρο

Πρόσβαση
Διαδρομή προς το μνημείο:
Για την προσέγγιση στο κάστρο απαιτείται πεζοπορική ανάβαση από μονοπάτι που ξεκινάει από το χωριό Μαυράτο.
Είσοδος:
Ελεύθερη πρόσβαση


Γειτονικά Κάστρα
Κάστρο Κοσκινά
Παλαιόκαστρο Ικαρίας