Καστρολογοσ
Κάστρα της Ελλάδας

lens

Σιλίμνα (Αγ.Τριάδα), Δήμος Τρίπολης, Νομός Αρκαδίας,Πελοπόννησος

Πύργοι στα Τρίκορφα

ή Παλιόκαστρο Ζαράκοβας  
★ ★ ★ ★ ★
 <  76 / 840  > 
Πύργοι στα Τρίκορφα
Τοποθεσία:
Σε ένα από τα υψώματα των Τρίκορφων έξω από τη Σιλίμνα Αρκαδίας
Περιφέρεια > Νομός:   Greek Map
Πελοπόννησος
Ν.Αρκαδίας
Δήμος > Πόλη ή Χωριό:
Δ.Τρίπολης
• Σιλίμνα (Αγ.Τριάδα)
Υψόμετρο:
Υψόμετρο ≈ 930 m 
(Σχετικό ϋψος ≈132 m)
Χρόνος Κατασκευής   Προέλευση
14ος - 15ος αιών  
ΥΣΤΕΡΟΒΥΖΑΝΤΙΝΟ
H 
Τύπος Κάστρου   Κατάσταση
Πύργος  
Ερειπιο
 
 
 
 
 
 
 

Ερείπια δύο πύργων στις δίδυμες κορυφές υψώματος στη δυτική πλευρά του Μαινάλου. Οι πύργοι είναι ό,τι απέμεινε από μικρό βυζαντινό φρούριο που υπήρχε σε αυτό το σημείο.


Τοποθεσία & Στρατηγική Σημασία

Βόρεια από το χωριό Σιλίμνα (επίσημη ονομασία: Αγία Τριάδα) της Τρίπολης, στο δρόμο προς Βυτίνα και λίγο πριν τη διασταύρωση προς Δημητσάνα, στο δεξί μέρος, βρίσκεται μια ομάδα από υψώματα στις νότιες υπώρειες του όρους Μαίναλο, τα «Τρίκορφα».

Στο βορειοδυτικότερο σημείο αυτής της ομάδας λόφων, δεξιά και κοντά στο δρόμο προς τη Βυτίνα, υπάρχει λόφος με το τοπωνύμιο «Εκκλησούλες» ή «Παλιόκαστρο».

Λίγο πιο βόρεια από το λόφο είναι το μικρό χωρίο Μαίναλο η παλιά ονομασία του οποίου ήταν Ζαράκοβα.

Ο λόφος είναι ένα απότομο ασβεστολιθικό ύψωμα με ύψος 932 μ και σχετικό ύψος 132 μέτρα που βρίσκεται στο ΝΑ του κάμπου της Νταβιάς στο άνω τμήμα δηλαδή της κοιλάδας του ποταμιού της Νταβιάς που ονομάζεται Ελισσών ή Μπαρμπουτσάνα. Στην αρχαιότητα η μικρή κοιλάδα ήταν γνωστή ως Μαινάλιον πεδίον.

Το ύψωμα έχει πολύ καλή φυσική οχύρωση καθώς όλες οι πλαγιές εκτός από τη δυτική είναι απόκρημνες.

Στη στενή κορυφή του λόφου σχηματίζονται δύο εξάρματα: το πρώτο/δυτικό στα 933μ και το δεύτερο/ανατολικό στα 935μ. Τα εξάρματα αυτά καταλαμβάνουν αντίστοιχα οι δύο πύργοι.


Ιστορία

Η χρονολόγηση του οχυρού δεν είναι ακριβώς γνωστή. Η τεχνοτροπία παραπέμπει στον 14ο ή στον 15ο αιώνα. Είναι βέβαιο ότι οι Φράγκοι δεν ενδιαφέρθηκαν ιδιαίτερα για την οχύρωση της συγκεκριμένης περιοχής. Οι φράγκικες πηγές δεν αναφέρονται σε αυτό ούτε στο γειτονικό και πιο σημαντικό κάστρο της Δαβιάς. Συνεπώς το κάστρο στα Τρίκορφα είναι μάλλον (υστερο)βυζαντινό. Στην άποψη αυτή συνηγορούν τα επιφανειακά ευρήματα κεραμεικής.

Το κάστρο, ή τουλάχιστον οι πύργοι του, διατηρούνταν και στους νέωτερους χρόνους σε καλή κατάσταση από ό,τι φαίνεται. Το 1821 μετά τη μάχη του Βαλτετσίου και στο πλαίσιο της πολιορκίας της Τριπολιτσάς, ο Κολοκοτρώνης μετέφερε στη Ζαράκοβα το στρατηγείο του «διότι εἶχε ἕναν πύργο ὑψηλότατον καὶ δυνατόν καὶ μποροῦσε νὰ ἐποπτεύῃ καλλίτερα τὴν περιοχή». Άρα οι πύργοι ήταν μια υπολογίσιμη αμυντική θέση και λογικά πρέπει να έπαιξαν ρόλο στην απόκρουση της αντεπίθεσης των Τούρκων της Τρίπολης που είναι γνωστό πως απέτυχε επειδή, συν τοις άλλοις, ο Κολοκοτρώνης είχε φροντίσει να χτίσει ταμπούρια στα Τρίκορφα.

45 χρόνια νωρίτερα, ο πατέρας του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, ο Γενναίος, αντιμετώπισε στα Τρίκορφα τους Αλβανούς που είχαν ξαμολήσει οι Τούρκοι και λυμαίνονταν την Πελοπόννησο μετά τα Ορλωφικά, το 1775. Δεν είναι γνωστό αν το κάστρο αυτό καθαυτό έπαιξε κάποιο ρόλο σε εκείνη τη μάχη που υπήρξε καθοριστική για την απαλλαγή της Πελοποννήσου από τους φοβερούς ληστοσυμμορίτες.

Το ύψωμα και το οχυρό χρησιμοποιήθηκε και κατά το Β’ Παγκόσμιο από τους αντάρτες. Είναι γνωστό πως στον ανατολικό πύργο βρισκόταν πυριτιδαποθήκη του ΕΛΑΣ η οποία ανατινάχθηκε καταστρέφοντας τον πύργο και μαζί του -πιθανότατα- μεγάλο μέρος του κάστρου.


Δομικά, Αρχιτεκτονικά, Οχυρωματικά Στοιχεία

Οι πύργοι ήταν προφανώς οι ακρόπυργοι του αρχικού φρουρίου.

Ο δυτικός πύργος έχει διαστάσεις 7,80mx4,60m. Μεγάλο τμήμα των δύο μικρών πλευρών έχει καταπέσει. Το μέγιστο σωζόμενο ύψος είναι 2,75μ στη ΝΔ γωνία. Το πάχος της τοιχοποιίας είναι 0,75μ.

Τους δύο πύργους συνδέει αυχένας μήκους 21.1μ και πλάτους 9,20μ.

Ο ανατολικός πύργος έχει σχήμα τραπεζίου με διαστάσεις περίπου 7,30x4,0x5,30x4,0m. Το μέγιστο σωζόμενο ύψος είναι 2,70μ στη βόρεια πλευρά.Το πάχος των τοίχων κυμαίνεται από 0,85μ έως 1,15μ.

Υπάρχει θύρα εισόδου ύψους 1,80μ στη βόρεια πλευρά του πύργου, στα 2μ πάνω από την επιφάνεια του εδάφους.

Η διαμόρφωση του επάνω μέρους των πύργων παρέχει ενδείξεις για θολωτή στέγαση.

Το υλικό δομής των δύο πύργων είναι μικρού μεγέθους πέτρες από τον τοπικό γκρίζο ασβεστόλιθο. Σαν υλικό σύνδεσης χρησιμοποιήθηκε χοντρόκοκκο ασβεστοκονίαμα με κομμάτια από κεραμίδια και μικρότερες πέτρες. Στις γωνίες υπάρχουν λαξευμένοι λίθοι.

Ο συγκεκριμένος τύπος δόμησης ήταν σχεδόν τυποποιημένος για όλα τα κάστρα βυζαντινά φράγκικα, ή ενετικά ανάμεσα στον 13ο και στον 15ο αιώνα.

Γύρω από την κορυφή του λόφου διακρίνονται περιμετρικά ίχνη τείχους. Το οχυρό είχε διαστάσεις 40x10 μέτρα, περίπου.


Πηγές

  • ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Π. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ, «Συμβολή στην Άμυνα της Βυζαντινής Αρκαδίας: Το Παλιόκαστρο της Ζαράκοβας», Πρακτικά του στ’ Διεθνούς Συνεδρίου Πελοποννησιακών Σπουδών, Τρίπολις 24-29 Σεπτεμβρίου 2000, Τόμος Β’

Σχόλια:


Αναζήτηση Google εντός του Καστρολόγου


Road map to Πύργοι στα Τρίκορφα

Πρόσβαση
Διαδρομή προς το μνημείο:
Οδικώς από τη Σιλίμνα προς Βυτίνα, σταματούμε λίγο πριν τη διασταύρωση προς Χρυσοβίτσι. Από εκεί απαιτείται ανάβαση περίπου μισής ώρας.
Είσοδος:
Όπως στους περισσότερους απομονωμένους και παραμελημένους πύργους, η πρόσβαση είναι ελεύθερη


Γειτονικά Κάστρα
Πύργος Ανεμοδουρίου
Αργυρόκαστρο
Κάστρο Μπεζενίκου
Κάστρο Δαβιάς
Πύργος Καλπακίου
Κάστρο Λεονταρίου
Πύργος Αϊ-Λια
Μουχλί
Παλαιόπυργος Μύτηκα
Γουλάς Νεστάνης
Παλαιόχωρα Καλτεζών
Πύργος Πάπαρη
Πύργος Ρούσση
Παλιόπυργας Τσελεπάκου
Κάστρο Βαλτεσινίκου