Καστρολογοσ
Κάστρα της Ελλάδας

lens

Χανιά, Δήμος Χανίων, Νομός Χανίων,Κρήτη

Ενετικά Τείχη Χανίων

  
★ ★ ★ ★ ★
 <  576 / 845  > 
Ενετικά Τείχη Χανίων
Τοποθεσία:
Χανιά
Περιφέρεια > Νομός:   Greek Map
Κρήτη
Ν.Χανίων
Δήμος > Πόλη ή Χωριό:
Δ.Χανίων
• Χανιά
Υψόμετρο:
Σε Μηδενικό Υψόμετρο
Χρόνος Κατασκευής   Προέλευση
1538-1549  
ΕΝΕΤΙΚΟ
H 
Τύπος Κάστρου   Κατάσταση
Τειχισμένη Πόλη  
Μετρια
 
 
 
 
 
 
 

Ιστορία

Η πρώτη οχύρωση της πόλης των Χανίων, της αρχαίας Κυδωνίας, ανάγεται στους ελληνιστικούς χρόνους, βάσει της χρονολόγησης που υποδεικνύει η τοιχοποιία, και περιέβαλλε το λόφο του Καστελλίου.

Το βυζαντινό τείχος συνδέεται με την ανακατάληψη της Κρήτης από το Νικηφόρο Φωκά το 961 και το πρόγραμμα ανοικοδόμησης και οχύρωσης καίριων θέσεων της Κρήτης και της ευρύτερης περιοχής του Αιγαίου που ακολούθησαν οι Βυζαντινοί.

Η πρώτη βυζαντινή περίοδος διήρκεσε από το 395 ως το 824 μ.Χ. Γι' αυτήν δεν υπάρχουν αρκετές καταγραφές. Κατά την Αραβοκρατία που ακολούθησε η πόλη ονομαζόταν Al Hanim. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου οι Χριστιανικοί πληθυσμοί μετακινήθηκαν προς τα ορεινά του νομού λόγω των διωγμών.

Ο Βυζαντινός στρατηγός Νικηφόρος Φωκάς (μετέπειτα αυτοκράτωρ) επανακατέλαβε την πόλη το 961 μ.Χ.

Η δεύτερη βυζαντινή περίοδος κράτησε μέχρι το 1204 μ.Χ. και το όνομά της άλλαξε σε Χανιά. Οι Βυζαντινοί άρχισαν να ενισχύουν με οχυρωματικά έργα την πόλη χρησιμοποιώντας αρχαία οικοδομικά υλικά, με σκοπό να αποτρέψουν και άλλη αραβική επιδρομή. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου τα Χανιά αποτελούν επίσης έδρα επισκόπου

Η οχύρωση των βυζαντινών χρόνων φαίνεται πως ακολούθησε την αρχαία χάραξη λόγω της διαμόρφωσης του λόφου και οικοδομήθηκε κυρίως με υλικό σε δεύτερη χρήση από την αρχαία Κυδωνία, γεγονός που οφείλεται στην εκτεταμένη καταστροφή της πόλης μετά την περίοδο της Αραβοκρατίας (824-961).

Μετά την άλωση της Πόλης από τους Φράγκους το 1204, η Κρήτη παραχωρήθηκε σε έναν από τους αρχηγούς της Δ’ Σταυροφορίας, τον Βονιφάτιο τον Μομφερατικό, ο οποίος με τη σειρά του την πούλησε στους Ενετούς (τους οποίους είχε ανάγκη) για το συμβολικό ποσό των 1000 ασημένιων μάρκων (ή 5000 χρυσά δουκάτα).

Η Βενετία όμως ήταν τότε απασχολημένη με τις κτήσεις της στην Πελοπόννησο και το Αιγαίο και έτσι βρήκε ευκαιρία ο Γενουάτης Ερρίκο Πεσκατόρε (Pescatore, δηλ. «ψαράς») να καταλάβει μεγάλο μέρος της Κρήτης το 1206.

Ο Πεσκατόρε είχε τον τίτλο του κόμη της Μάλτας, αλλά ουσιαστικά ήταν πειρατής. Και βασικά ενεργούσε για λογαριασμό του παρά εξυπηρετούσε τα συμφέροντα της Δημοκρατίας της Γένοβας που πάντως τον βοήθησε όταν επενέβησαν οι Ενετοί. Για να εδραιώσει την κυριαρχία του ο Πεσκατόρε άρχισε να χτίζει και να επιδιορθώνει φρούρια σε όλη την Κρήτη.

Οι Ενετοί αντέδρασα άμεσα στην παρουσία Γενοβέζων στο νησί με μια αποτυχημένη επέμβαση το 1207. Το 1209 γίνεται νέα εκστρατεία που διήρκεσε ως το 1211. Ο Πεσκατόρε τελικά αποχώρησε, αφού (σύμφωνα με μια φήμη) πληρώθηκε αδρά από τους Ενετούς.

Έτσι ξεκίνησε η περίοδος της ενετικής κυριαρχίας που κράτησε μέχρι το 1645 όταν ήρθαν οι Τούρκοι.

Στην αρχή οι Ενετοί ήταν σκληροί και καταπιεστικοί, αλλά σιγά σιγά οι σχέσεις τους με τους ντόπιους εξομαλύνθηκαν. Η επαφή τους με τη Βενετία βοήθησε στο να αναμειχθούν οι δύο κουλτούρες, χωρίς όμως οι Κρήτες να χάσουν τις ελληνοχριστιανικές τους παραδόσεις. Το όνομα της πόλης άλλαξε σε La Canea και οι βυζαντινές οχυρώσεις ενισχύθηκαν δίνοντας στα Χανιά τη σημερινή τους μορφή. Επίσης, μετά από την άλωση της Κωσταντινούπολης από τους Οθωμανούς το 1453, αρκετοί ιερείς, μοναχοί, καλλιτέχνες και άνθρωποι των γραμμάτων βρήκαν καταφύγιο στην Κρήτη βοηθώντας στην πολιτιστική ενίσχυση του νησιού. Τα Χανιά, κατά την περίοδο αυτή, περιέχουν μίγμα βυζαντινού, ενετικού και κλασικού ελληνικού πολιτισμού.

Τα τείχη της δεν κατάφεραν να αποτρέψουν τους Οθωμανούς από το να καταλάβουν την πόλη το 1645 ύστερα από μια 2μηνη πολιορκία. Οι Οθωμανοί αποβιβάστηκαν κοντά στο μοναστήρι της Γωνιάς στην Κίσσαμο, το οποίο και λεηλάτησαν και έκαψαν. Πολιόρκησαν τα Χανιά στις 2 Αυγούστου 1645. Οι απώλειες και από τις δυο πλευρές ήταν τεράστιες (ειδικά των Οθωμανών). Ο Οθωμανός διοικητής εκτελέστηκε στην επιστροφή του έχοντας χάσει περισσότερους από 40.000 άντρες. Αργότερα οι περισσότερες εκκλησίες μετατράπηκαν σε τζαμιά και τα πλούτη της πόλης μεταφέρθηκαν στην έδρα της Οθωμανικής αυτοκρατοριάς, την Κωνσταντινούπολη. Οι Τούρκοι εποίκησαν τις ανατολικές συνοικείες της πόλης (Καστέλι και Σπλάτζια), όπου και μετέτρεψαν τον Άγιο Νικόλαο των Δομινικανών μοναχών στο Κεντρικό τους τζαμί.


Δομικά, Αρχιτεκτονικά, Οχυρωματικά Στοιχεία

Το τείχος σήμερα είναι σε μεγάλο βαθμό κατεστραμμένο (και εξαφανισμένο) και έχει διατηρηθεί μόνο τοπικά, εξαιτίας της κατεδάφισης πολλών τμημάτων και της κάλυψής τους από μεταγενέστερες κατοικίες, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται ο ακριβής προσδιορισμός της κάτοψής του. Οι έρευνες ωστόσο έχουν αποδώσει μια γενική εικόνα της πορείας του.

Σαφές είναι ότι το τείχος αποτελούνταν από ευθύγραμμα τμήματα που απέδιδαν ωοειδές περίγραμμα, περιλάμβανε πύργους και είχε δύο βασικές εισόδους, μια ανατολική και μια δυτική, αλλά και μικρότερες. Η ανατολική πύλη έχει εντοπιστεί στη διασταύρωση των σύγχρονων οδών Κανεβάρω και Δασκαλογιάννη, ενώ η δυτική στην περιοχή της πλατείας Συντριβανίου. Και οι δύο πύλες προστατεύονταν από τετράπλευρους πύργους.

Από τα μέσα του 13ου αι. τα Χανιά πέρασαν στην κατοχή των Βενετών, προτεραιότητα των οποίων υπήρξε η άμυνα και περιφρούρηση της πόλης. Για το λόγο αυτό, ο μηχανικός Michele Sammichieli εκλήθη να επιβλέψει την κατασκευή των νέων τειχών, μεταξύ των ετών 1538-1549.

Η νέα οχύρωση περιλάμβανε και το λιμάνι και αποτελούνταν από ένα τετράπλευρο τείχος, ενισχυόμενο από τάφρο, αντιτείχισμα, καρδιόσχημους προμαχώνες και επιπρομαχώνες.

Η σημαντικότερη πύλη του κάστρου ήταν η λεγόμενη Ρεθεμνιώτικη Πόρτα (Porta Retimiotta), στα νότια.


Σχόλια:


Αναζήτηση Google εντός του Καστρολόγου