Καστρολογοσ
Κάστρα της Ελλάδας

lens

Αμφίπολη, Δήμος Αμφίπολης, Νομός Καβάλας,Αν. Μακεδονία & Θράκη

Χρυσόπολις

  
★ ★ ★ ★ ★
 <  456 / 852  > 
Χρυσόπολις
Τοποθεσία:
Στην παραλία της Αμφίπολης, στη λιμνοθάλασσα των εκβολών του Στρυμόνα
Περιφέρεια > Νομός:   Greek Map
Αν. Μακεδονία & Θράκη
Ν.Καβάλας
Δήμος > Πόλη ή Χωριό:
Δ.Αμφίπολης
• Αμφίπολη
Υψόμετρο:
Σε Μηδενικό Υψόμετρο
Χρόνος Κατασκευής   Προέλευση
δεκαετία 1320  
ΥΣΤΕΡΟΒΥΖΑΝΤΙΝΟ
H 
Τύπος Κάστρου   Κατάσταση
Οχυρωμένος Οικισμός  
Ερειπιο
 
 
 
 
 
 
 

H Χρυσόπολις ή Χρυσούπολις ήταν βυζαντινή πόλη που αναπτύχθηκε μετά τον 10ο αιώνα στις εκβολές του Στρυμόνα και εξελίχθηκε σε σημαντικό λιμάνι.

Βρίσκεται πολύ κοντά στην Αμφίπολη σε μια λιμνοθάλασσα με φλαμίνγκο και άλλα υδρόβια πτηνά και δεν πρέπει να συγχέεται με τη σύγχρονη πόλη της Χρυσούπολης ανατολικά της Καβάλας.

Ως γνήσια Βυζαντινή πόλη, η Χρυσόπολις είχε την οχύρωσή της, ελάχιστα μέρη από την οποία διασώζονται μέχρι σήμερα.


Ιστορία

Από τον 7ο αιώνα και μετά, η παλαιοχριστιανική Αμφίπολη (λίγο πιο έξω από την αρχαία Αμφίπολη) άρχισε να παρακμάζει και μια νέα πόλη στην περιοχή την διαδέχτηκε χωρίς αρχαιότερο παρελθόν και πιο κοντά στη θάλασσα: η βυζαντινή Χρυσόπολις.

Η πόλη αναφέρεται για πρώτη φορά στα τέλη του 10ου αι. σε έγγραφα που έχουν σχέση με την κτηματική περιουσία των μονών του Αγίου Όρους. Ο Άραβας περιηγητής Ιντρίζι την περιγράφει σαν παραθαλάσσια πόλη ανάμεσα στη Ρεντίνα και τη Περιθεώριον στο χρυσόβουλλο του 1082, με το οποίο ο Αλέξιος Α΄ Κομνηνός παραχώρησε διάφορα λιμάνια της βυζαντινής επικράτειας στους Βενετούς, πράγμα που υποδηλώνει ότι ήταν ένα εμπορικά δραστήριο λιμάνι. Πιθανό όμως αυτή η εξέλιξη να ήταν και η αφορμή που το μικρό αυτό επίνειο της Αμφίπολης αναδείχτηκε σε σπουδαίο λιμάνι, αλλά και σε σημαντικό χερσαίο κόμβο καθώς στο σημείο αυτό υπήρχε η κύρια διάβαση του Στρυμόνα στο δρόμο προς την Κωνσταντινούπολη.

Το κάστρο στη σημερινή του μορφή είναι, ως επί το πλείστον, κατασκευή του πρώτου μισού του 14ου αιώνα. Αποδίδεται στον Aνδρόνικο Γ΄ (1328-1341) ο οποίος κατά τη διάρκεια του πρώτου Βυζαντινού εμφυλίου 1321-1328 (εναντίον του παππού του Ανδρονίκου Β’ του Γέροντος) θέλησε να ενισχύσει την άμυνα των περιοχών που είχε στην κατοχή του.

Στον αρχικό περίβολο με την ακρόπολη, προστέθηκε τότε ένας άλλος που μεγάλωσε κατά πολύ την αρχική έκταση της πόλης.

Το 1357 ο αυτοκράτορας Ιωάννης Ε΄ Παλαιολόγος την παραχώρησε στους αδελφούς Αλέξιο και Ιωάννη, οι οποίοι την είχαν ανακαταλάβει από τους Σέρβους και οι οποίοι είχαν γίνει οι αφέντες μιας μεγάλης περιοχής στην κεντρική Μακεδονία.

Η πόλη συνέχισε να ακμάζει και μετά την οθωμανική κατάκτηση (περί το 1380) και φαίνεται ότι διατήρησε τη σημασία της ως εμπορικό κέντρο και οδικός σταθμός στην οδό Θεσσαλονίκη-Κωνσταντινούπολη. Στα 1553 η πόλη αναφέρεται ξανά ονομαστικά, αλλά παρουσιάζεται ως εγκαταλελειμμένη.

Κατά τα τέλη του 18ου με αρχές 19ου αι. παρατηρείται νέα άνθηση των οικονομικών και εμπορικών δραστηριοτήτων στην περιοχή, ως τόπου συγκέντρωσης των φόρων του σουλτάνου. Από τις περιγραφές των περιηγητών της εποχής αυτής προκύπτει η ύπαρξη ενός μικρού λιμανιού με την επωνυμία «Τσαγεζί» και μάλλον πρόκειται για τη Χρυσόπολη (τσαγεζί είναι η τουρκική ονομασία για την περαταριά δηλαδή το πορθμείο που χρησιμοποιούσαν για τη διέλευση ποταμών).


Δομικά, Αρχιτεκτονικά, Οχυρωματικά Στοιχεία

Από τον οχυρωματικό περίβολο που ορίζει την πόλη διατηρούνται λιγοστά τμήματα, τα οποία όμως ανήκουν σε όλες τις πλευρές και επιτρέπουν την αποκατάσταση της πορείας του. Η βόρεια πλευρά εκτείνεται κατά μήκος της λιμνοθάλασσας, ακολουθώντας σε τεθλασμένη γραμμή την ακτογραμμή, ενώ οι υπόλοιπες τρεις σχηματίζουν ένα ορθογώνιο. Μια πύλη ανάμεσα σε δυο προεξοχές του τείχους ανοίγεται στη δυτική πλευρά και οδηγούσε μάλλον στην διάβαση του ποταμού. Μια δεύτερη, ανάμεσα σε δυο ισχυρούς πύργους, υπάρχει στην ανατολική πλευρά. Ίσως πρόκειται για την κύρια πύλη της πόλης που τη συνέδεε με τους χερσαίους δρόμους.

Oι πύργοι είναι τετράγωνοι με είσοδο ψηλότερα από το έδαφος. Δίπλα στην πύλη της δυτικής πλευράς του κάστρου υπήρχε ένας πύργος ημικυκλικός ή με κάτοψη σχήματος υπερυψωμένου τόξου.


Πηγές

  • Ιστοσελίδα OLKAS - Chrysoupolis
  • Ιστοσελίδα ΟΔΥΣΣΕΥΣ - Υπουργείου Πολιτισμού Χρυσόπολις-Ηϊόνα
  • Πληροφορίες από τον κ. Κωνσταντίνο Δ. Κετάνη, Αρχαιολόγο
  • Dunn, A. 1982, The survey of Khrysoupolis and Byzantine fortifications in the lower Strymon valley, Akten XVI Inetrnationaler Byzantinistenkongress. (Wien 4-9 Oktober 1981), Wien, 605-614

Σχόλια:


Αναζήτηση Google εντός του Καστρολόγου


Road map to Χρυσόπολις

Πρόσβαση
Διαδρομή προς το μνημείο:
Είσοδος:


Γειτονικά Κάστρα
Πύργος Ευκαρπίας
Παλιόκαστρο Κάρυανης
Πύργος Μαρμαρίου
Κάστρο Ορφανίου
Κάστρο Λειψάσδας
Πύργος Χάνδακα