Ακρόπολη Κρεμαστού

Ερείπια μεγάλου οχυρωμένου προϊστορικού οικισμού στη κορυφή υψώματος με την ονομασία «Κρεμαστή» ή «Κρεμαστός» (από το παλιό όνομα «Ασάρ-Τεπέ» = κρεμαστός βράχος) ανάμεσα στα χωριά Εργάνη και Ξυλαγανή στον νομό Ροδόπης.
Στα ψηλότερα σημεία διακρίνονται λίγες βυζαντινές προσθήκες στα κτίσματα και στην οχύρωση.

Ιστορία

Στην ακρόπολη Κρεμαστού έγιναν ανασκαφικές έρευνες σε 4 περιόδους (1969, 1972,1979 και 2010) από την ΙΘ' Εφορεία προϊστορικών και κλασικών αρχαιοτήτων.

Η ανάλυση της στρωματογραφίας και των κεραμικών ευρημάτων οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η ακρόπολη κατοικήθηκε κατά την Ύστερη Εποχή του χαλκού και στην Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου, δηλαδή μεταξύ 1200 και 900 π.Χ.

Ο καθηγητής Γ. Μπακαλάκης είχε προτείνει από παλιά την ταύτιση της ακρόπολης με μια από τις 3 γνωστές πόλεις των Κικόνων, την Ισμάρα. Οι Κίκονες ήταν αρχαία θρακική φυλή, η οποία κατά τον Τρωικό πόλεμο ήταν με το μέρος των Τρώων.

Η κύρια φάση κατοίκησης και χρήσης της ακρόπολης ήταν προϊστορική (ή, εν πάση, περιπτώσει, προ-κλασσική). Χρησιμοποιήθηκε όμως και αργότερα, κατά τη Βυζαντινή Περίοδο, αλλά δεν έχουμε περισσότερες πληροφορίες επ’ αυτού. Δεν έχουμε καμιά αναφορά από ιστορικές πηγές. Πιθανόν εγκαταλείφθηκε νωρίς, ίσως περί τον 6ο ή 7ο αιώνα.

Δομικά, Αρχιτεκτονικά, Οχυρωματικά Στοιχεία

Η ακρόπολη βρίσκεται σε ένα μεγάλο πλάτωμα στην κορυφή του λόφου, ο οποίος προστατεύεται από απόκρημνα βράχια από παντού εκτός από την ανατολική πλευρά που είναι σχετικά πιο προσβάσιμη.
Η περίμετρος της οχύρωσης ήταν περίπου 1150 μέτρα. Περικλείει μια έκταση 81 στρεμμάτων.

Τα βράχια του λόφου ενσωματώνονται στον οχυρωματικό περίβολο. Τα κενά ανάμεσα στα βράχια καλύπτονται από τείχη (σε 7 τμήματα) χτισμένα με ακανόνιστες πέτρες.
Στην ανατολική πλευρά της ακρόπολης, όπου καταλήγει ομαλός αυχένας, ένας μεγάλος λιθοσωρός προέρχεται από μια πρόσθετη οχυρωματική κατασκευή, που διαπιστώθηκε πως ήταν τετράγωνος πύργος χτισμένος πάνω σε παλιότερο κυκλικό πύργο. Αμφότεροι οι πύργοι ( ο παλιός και ο νέος) είχαν ασβεστοκονίαμα στην τοιχοποιία τους.
Ένα πρόσθετο εσωτερικό τείχος απομονώνει το ψηλότερο τμήμα του πλατώματος και δημιουργεί μαζί με το νότιο τμήμα του περιβόλου την Άνω Ακρόπολη.
Στο μέσο της νότιας πλευράς υπάρχει πύλη με μικρό τετράπλευρο πρόπυλο.

Γενικά τα τείχη διασώζονται σε πολύ κακή κατάσταση, σε μέγιστο ύψος 1,30μ. και πλάτος 1,40μ. ενώ ως επί το πλείστον είναι λιθοσωροί. Το εσωτερικό τείχος της άνω ακρόπολης έχει μέγιστο ύψος 1μ.

Στη ΒΔ γωνία της άνω ακρόπολης υπήρχε μεγάλο ελλειψοειδές κτίριο, το οποίο εικάζεται ότι ήταν το «ανάκτορο» –η οικία του ηγεμόνα.

Στην ακρόπολη υπάρχει ερείπιο κτίσματος που ανήκει στη Βυζαντινή Περίοδο. Επίσης υπάρχουν προσθήκες στην οχύρωση που φαίνεται πως είναι μεσαιωνικές, καθώς έχει χρησιμοποιηθεί πηλός ως συνδετικό υλικό.

Πηγές