Καστέλλι Αγίων Πάντων

Ερείπια μεσαιωνικής οχύρωσης, μάλλον από την περίοδο της Γενουοκρατίας, σε παραλιακό λόφο στη βόρεια ακτή της Χίου.

Βρίσκεται βόρεια από το χωριό Αγρελωπό της περιοχής Καμπιών και βόρεια από το Κάστρο της Ωριάς ή Κάστρο Καμπιών.

Ιστορία

Δεν γνωρίζουμε τίποτα για την προέλευση και την ιστορία της οχύρωσης αυτής. Ο λόφος δεν έχει ερευνηθεί.
Η περιοχή κατοικείται από τα αρχαία χρόνια καθώς στον λόφο, αλλά κυρίως στην παραλία, παρατηρούνται δόμοι και αρχιτεκτονικά στοιχεία σε δεύτερη χρήση. Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται σχεδόν σε όλα τα ξωκλησια της βόρειας Χίου, χωρίς να είναι γνωστή η προέλευση αυτών των μελών.

Η τοποθεσία παρέχει φυσική οχύρωση, αλλά και πολύ καλή ορατότητα, καλύτερη από το κοντινό κάστρο της Ωριάς, αφού ελέγχει κανείς από το σημείο αυτό προς την ανατολή μέχρι το ακρωτήριο Ουρά στις Αμάδες και προς τη δύση μέχρι την περιοχή του Μελανιούς. Έτσι η ύπαρξή οχυρού με χρήση έστω και μόνο ως παρατηρητηρίου-φρυκτωρίας θα ήταν αρκετά σημαντική.

Η ονομασία καθώς και η αναφορά του ως «καστέλλι» από ιστορικούς της Χίου όπως ο Ζολώτας φανερώνει τη χρήση του. Το τοπωνύμιο της περιοχής δυτικά του λόφου είναι «φραγκόσπιτα» υποδηλώνοντας την κατοίκηση στην περιοχή την περίοδο της Γενουοκρατίας. Η περιοχή ανήκε στην Απανωμερέα, στη διοικητική περιφέρεια με έδρα το Βίκι.

Δομικά, Αρχιτεκτονικά, Οχυρωματικά Στοιχεία

Είναι εμφανές τμήμα τείχους μεγάλου πάχους από λίθους και ισχυρό ασβεστοκονίαμα. Σε κάποια άλλα σημεία παρατηρούνται ελάχιστα ίχνη από θεμελίωση.
H χαμηλή βλάστηση κάνει δυσδιάκριτα τα υπόλοιπα ίχνη.

Η κορυφή του λόφου έχει ισοπεδωθεί για το χτίσιμο του ναού και τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου, ενώ η διάνοιξη του δρόμου για το συγκεκριμένο σημείο προκάλεσε σίγουρα καταστροφές.

Πηγές