Μονή Συντζαφίου

Ερείπια μεταβυζαντινού μοναστηριού με έντονο φρουριακό χαρακτήρα στη θέση Συντζάφι, σε μια απομονωμένη ορεινή περιοχή, 4 χιλιόμετρα βορειοανατολικά από τα Χρύσαφα Λακωνίας.

Η μονή είναι αφιερωμένη στο Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο.

Ιστορία

Σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή που σώζεται στην εσωτερική πλευρά του δυτικού τοίχου του Καθολικού, επάνω από τη θύρα εισόδου, ο ναός «ανεγέρθη εκ βάθρων γης και ανιστορήθη εν έτει 1625». Η μαρτυρία αυτή οδηγεί στο συμπέρασμα ότι πιθανότατα και τα υπόλοιπα κτίσματα της μονής, καθώς και η οχύρωσή της, κατασκευάστηκαν περίπου την ίδια περίοδο.
Δεν μπορεί, ωστόσο, να αποκλειστεί το ενδεχόμενο η μονή να είναι παλαιότερη και το 1625 να πραγματοποιήθηκε απλώς ανοικοδόμηση ή ριζική ανακαίνιση του καθολικού.
Ελλείψει άλλων τεκμηρίων, ως χρονολογία κατασκευής του μοναστηριού στο σύνολό του θεωρείται το 1625.

Η Μονή ήταν Σταυροπηγιακή, δηλαδή υπαγόταν απευθείας στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Διασώζεται σιγίλλιον του πατριάρχη Γρηγορίου Ε΄ «προς το ιερόν και σεβάσμιον μοναστήριον του Τιμίου Προδρόμου, του επιλεγομένου Σιντζάφι», το οποίο φυλάσσεται στην Εθνική Βιβλιοθήκη (Κουφός, 2019).

Η Μονή υπέστη μεγάλη καταστροφή τον Αύγουστο του 1826, από τα στρατεύματα του Ιμπραήμ πασά, που τη λεηλάτησαν.
Παρά το πλήγμα, συνέχισε να λειτουργεί για λίγο ακόμα, όμως η οριστική διάλυσή της επήλθε κατά τη Βαυαρική Αντιβασιλεία, με την εφαρμογή του Βασιλικού Διατάγματος του Όθωνα της 25ης Σεπτεμβρίου 1833 περί διαλύσεως των μονών που αριθμούσαν λιγότερους από έξι μοναχούς.

Έκτοτε, από το 1834, η Μονή θεωρείται διαλελυμένη. Μία φορά τον χρόνο, στις 29 Αυγούστου, εορτή της Αποτομής της Τιμίας Κεφαλής του Προδρόμου, τελείται Θεία Λειτουργία από την ενορία Χρυσάφων στο ανακαινισμένο Καθολικό στο κέντρο του καστρομονάστηρου.

Πηγές