Καστροσπηλιά Αγίας Ρουσαλής

Καστροσπηλιά σε ερημική ορεινή περιοχή 8 χλμ. δυτικά από το Άργος, 3,5 χλμ. ανατολικά από το Βρούστι και 2 χλμ. βορειοδυτικά από τη Χούνη Αργολίδας. Παρόλο που σε ευθεία απόσταση είναι πιο κοντά στο χωριό Χούνη, συνήθως αναφέρεται ως «Αγία Ρουσαλή Βρουστίου», επειδή προφανώς ανήκει στην κοινότητα Βρουστίου.

Η πρόσβαση γίνεται από τον δρόμο προς Βρούστι, ο οποίος λίγο πριν από το χωριό διακλαδίζεται σε έναν δύσβατο χωματόδρομο που οδηγεί κάτω από τη σπηλιά. Υπάρχει επίσης και μια αχαρτογράφητη διαδρομή από τη Χούνη, κατάλληλη για τολμηρούς πεζοπόρους.

Το Όνομα του Κάστρου

Το εκκλησάκι στην καστροσπηλιά είναι αφιερωμένο στην Αγία Ιερουσαλήμ (γιορτάζει 4 Σεπτεμβρίου) και δευτερευόντως στην Υπαπαντή (γιορτάζει 2 Φεβρουαρίου). Πάντως παλιότερα, γινόταν εδώ πανηγύρι σε άλλη ημερομηνία, στις 2 Ιουλίου, στη γιορτή κατάθεσης της Αγίας Εσθήτας της Παναγίας.
Από την «Αγία Ιερουσαλήμ» προκύπτει και το «Αγία Ρουσαλή». Στο διαδίκτυο κυκλοφορούν διάφορες εκδοχές για την ονομασία, με επικρατέστερη την ιστορία ότι εκεί μόνασε ένας μοναχός από την Ιερουσαλήμ.
Ίσως, αλλά θα πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι παρόμοιες ονομασίες (Ρουσαλή, Αροσαλή, Γερσαλή, κ.λπ.) συναντούμε και σε άλλα ξωκλήσια ανά την Ελλάδα, συνήθως ευρισκόμενα σε απόμερα σημεία και σε σπηλιές. Επομένως θα πρέπει να υπάρχει κάποια άλλη εξήγηση για την προτίμηση σε αυτό το όνομα, η οποία μας διαφεύγει (θα μπορούσαμε να φιλολογήσουμε επ’ αυτού, αλλά δεν είναι αυτή η αποστολή μας.).

Ιστορία

Αυτού του είδους οι σπηλιές στην Πελοπόννησο υπήρξαν ασκητήρια μοναχών από πολύ παλιά, από τη Βυζαντινή Περίοδο. Βαθμιαία στα ασκητήρια αυτά προστέθηκαν διάφορα κτίσματα και στοιχειώδεις οχυρώσεις. Στις περισσότερες περιπτώσεις αυτό έγινε περί τον 17ο-18ο αιώνα όταν τα ασκηταριά μετασχηματίστηκαν σε λημέρια κλεφτών και αρματολών.

Κατά περιόδους, και κυρίως στα Ορλωφικά και στα χρόνια του Αγώνα του ‘21, τα ασκηταριά χρησιμοποιήθηκαν ως καταφύγια του τοπικού πληθυσμού.

Το συγκεκριμένο ασκηταριό/καστροσπηλιά, η Αγία Ρουσαλή, πρέπει να έχει ανάλογη ιστορία. Μάλιστα σύμφωνα με την τοπική παράδοση, εδώ ήταν το ορμητήριο του κλέφτη και μετέπειτα οπλαρχηγού του ‘21 Γιαννάκου Νταγρέ (ή Δαγρέ) από την Καρυά Αργολίδας.

Δομικά, Αρχιτεκτονικά, Οχυρωματικά Στοιχεία

Συγκριτικά με άλλες καστροσπηλιές, η Αγία Ρουσαλή έχει ευρύχωρο εσωτερικό, αλλά και ένα σοβαρό μειονέκτημα: δεν είναι καλός κρυψώνας, δεδομένου ότι η θέση φαίνεται από μακριά. Σήμερα μπορεί να διακρίνει κανείς εύκολα την καστροσπηλιά από τον δρόμο Άργους-Καρυών. Βέβαια θα πρέπει να επισημάνουμε ότι την εποχή που η καστροσπηλιά χρησίμευε ως λημέρι, πρώτον δεν ήταν προσβάσιμη και δεύτερον δεν θα ήταν ασβεστωμένη όπως σήμερα, και η εκκλησία και τα τείχη της –φτιαγμένα από την πέτρα του βουνού– δεν θα ήταν καθόλου ευδιάκριτα από απόσταση.

Το τείχος παλιά κάλυπτε όλη την πρόσοψη της σπηλιάς αλλά σήμερα το κεντρικό τμήμα δεν υπάρχει, έχει καταρρεύσει. Στην οχύρωση διακρίνονται τυφεκιοθυρίδες.

Στο εσωτερικό, μπαίνοντας δεξιά υπάρχει στέρνα (δεξαμενή νερού) που κλείνει από πάνω με σιδερένιο καπάκι. Η στέρνα γεμίζει με νερό που αναβλύζει σε μικρές ποσότητες από τον βράχο.

Πηγές