Καστρολογοσ
Κάστρα της Ελλάδας

lens

Γριζάτα, Δήμος Κεφαλονιάς, Νομός Κεφαλληνίας,Ιόνιοι Νήσοι

Βαρδιόλα Κουτσουπιάς

  
★ ★ ★ ★ ★
 <  269 / 852  > 
Βαρδιόλα Κουτσουπιάς
Τοποθεσία:
Στην ακτή Κουτσουπιάς στην ανατολική πλευρά της Κεφαλονιάς, ΝΑ από τη Σάμη
Περιφέρεια > Νομός:   Greek Map
Ιόνιοι Νήσοι
Ν.Κεφαλληνίας
Δήμος > Πόλη ή Χωριό:
Δ.Κεφαλονιάς
• Γριζάτα
Υψόμετρο:
Υψόμετρο ≈ 12 m 
Χρόνος Κατασκευής   Προέλευση
16ος αι., προ 1571  
ΕΝΕΤΙΚΟ
H 
Τύπος Κάστρου   Κατάσταση
Βίγλα  
Μετρια
 
 
 
 
 
 
 

Ενετική βαρδιόλα, ίσως η πιο καλοδιατηρημένη βαρδιόλα στην Κεφαλλονιά.


Ιστορία

Η βαρδιόλα είναι ένα μεταλλαγμένο είδος βίγλας που χρησιμοποιήθηκε από τους Ενετούς στα Επτάνησα.

Οι περισσότερες σωζόμενες βίγλες στην Ελλάδα -αλλά όχι όλες- είναι μικροί πύργοι σε δεσπόζουσα θέση με μεγάλο οπτικό πεδίο. Το ύψος τους ήταν συνήθως πάνω από 8 μέτρα και ο ρόλος τους ήταν βέβαια αμυντικός, αλλά πρωτίστως χρησίμευαν σαν παρατηρητήρια για την έγκαιρη ειδοποίηση σε περιπτώσεις εισβολής. Υπό κανονικές συνθήκες, ο αριθμός των πολεμιστών που επάνδρωναν τη βίγλα δεν ήταν πάνω από δύο.

Η συντριπτική πλειοψηφία των βιγλών είναι παράκτιες και χρησιμοποιήθηκαν για την προστασία από τους πειρατές.

Οι βαρδιόλες είναι βίγλες που έχτισαν οι Ενετοί στα Επτάνησα από το τέλος του 16ου έως τις αρχές του 18ου αιώνα. Είχαν παρόμοιο ρόλο με τις μεσαιωνικές βίγλες, αλλά με πολύ μικρότερο μέγεθος και ύψος. Η κάτοψή τους ήταν συνήθως τετράγωνη ή πολυγωνική και είχαν πυραμοειδή ή θολωτή στέγη. Οι τοίχοι τους ήταν πιο χοντροί και έφεραν επίχρισμα. Γενικά, η κατασκευή τους ήταν στιβαρή και ανθεκτική για να αντιμετωπιστεί η ισχύς των πυροβόλων όπλων.

Αντίθετα με τις βίγλες, ο χαρακτηρισμός «πύργος» για τις βαρδιόλες είναι υπερβολικός. Πρόκειται απλώς για σκοπιές και οχυρωμένα φυλάκια. Οι βαρδιόλες δεν ήταν πάντα σε περίοπτη θέση, αλλά το δίκτυό τους ήταν πυκνό και υπήρχε μεταξύ τους αλληλοκάλυψη και οπτική επαφή.

Η ονομασία τους προέρχεται μάλλον από το guardia που σημαίνει σκοπιά ή, ειδικότερα, από παραφθορά της βενετσιάνικης λέξης γκουαρντιόλα που ήταν η ονομασία των φυλακίων των ενετικών κάστρων.

Σήμερα διασώζονται κάποιες Βαρδιόλες στα Κύθηρα, στην Κεφαλλονιά και στη Ζάκυνθο. Μερικές από αυτές περιλαμβάνονται ήδη στον Καστρολόγο. Σίγουρα υπάρχουν πολλές άλλες. Δεν γνωρίζουμε (στον Καστρολόγο) αν υπάρχουν βίγλες και οχυρά με το χαρακτηρισμό «Βαρδιόλα» σε άλλο μέρος της Ελλάδος εκτός από τα Επτάνησα.

Σε απογραφή του 1584 αναφέρεται ότι υπάρχουν 129 βαρδιόλες στην Κεφαλλονιά. Από αυτές, σήμερα εντοπίζονται τα απομεινάρια από περίπου δέκα, ενώ 3 ή 4 είναι σε κάπως καλή κατάσταση.

Είναι γνωστό πως στην Κεφαλλονιά, η κατασκευή των παράκτιων οχυρώσεων αποφασίστηκε το 1540 και ολοκληρώθηκε πριν το 1571. Σε αυτήν την περίοδο πρέπει να χτίστηκε και η συγκεκριμένη βαρδιόλα.


Δομικά, Αρχιτεκτονικά, Οχυρωματικά Στοιχεία

Η Βαρδιόλα της Κουτσουπιάς είναι χτισµένη επί φυσικού εδάφους (το έδαφος αποτελεί το δάπεδό της) µε ορθογωνική κάτοψη διαστάσεων, εσωτερικά 2,40m × 2,00m και εξωτερικά 3,40m × 3,00m. Η περιµετρική τοιχοποιία έχει πάχος 0,50m. Η είσοδος της βαρδιόλας, που είναι προσανατολισµένη στην ανατολή, προς τη θάλασσα, έχει άνοιγµα 0,60m × 1,20m και πλαισιώνεται στα αριστερά από µία τυφεκιοθυρίδα διαστάσεων 0,20 m × 0,20 m.


Πηγές

  • Αργύρης Θ. Κρητικός, Παρασκευάς Στ. Μαρούλης , «ΒΙΓΛΕΣ-ΒΑΡ∆ΙΟΛΕΣ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ», Πτυχιακή εργασία Α ΤΕΙ Πειραιά, Τμήμα Πολιτικών και Δομικών Έργων, Αθήνα 2007, διαθέσιμο και online
  • Πληροφορίες από κ. Ιωάννη Δέδε
  • Γεώργιος Ν. Μοσχόπουλος, Ιστορία της Κεφαλονιάς, τόµος Α΄, Αθήνα 1985

Σχόλια:


Αναζήτηση Google εντός του Καστρολόγου


Road map to Βαρδιόλα Κουτσουπιάς

Πρόσβαση
Διαδρομή προς το μνημείο:
Είσοδος:
Ελεύθερη πρόσβαση


Παρόμοια
Βαρδιόλα Αθέρα
Βαρδιόλα Κυψέλης
Βαρδιόλα στο Μικρό Νησί
Βαρδιόλα κτήματος Πινιατώρου
Βαρδιόλα στο Τσιλιβί

Γειτονικά Κάστρα
Φρούριο Άσσου
Κάστρο Αγίου Γεωργίου