Καστρολογοσ
Κάστρα της Ελλάδας

lens

Μικρό Νησί, Δήμος Ζακύνθου, Νομός Ζακύνθου,Ιόνιοι Νήσοι

Βαρδιόλα στο Μικρό Νησί

ή Βαρδιόλα στη θέση Πλατύς Γιαλός  
★ ★ ★ ★ ★
 <  282 / 855  > 
Βαρδιόλα στο Μικρό Νησί
Τοποθεσία:
Μέσα στον οικισμό Μικρό Νησί στη βορειοανατολική ακτή της Ζακύνθου.
Περιφέρεια > Νομός:   Greek Map
Ιόνιοι Νήσοι
Ν.Ζακύνθου
Δήμος > Πόλη ή Χωριό:
Δ.Ζακύνθου
• Μικρό Νησί
Υψόμετρο:
Υψόμετρο ≈ 8 m 
Χρόνος Κατασκευής   Προέλευση
18ος αιών  
ΕΝΕΤΙΚΟ
H 
Τύπος Κάστρου   Κατάσταση
Βίγλα  
Μετρια
 
 
 
 
 
 
 

Πύργος-παρατηρητήριο στη μέση του οικισμού Μικρό Νησί, στη θέση Πλατύς Γιαλός, που βρίσκεται σε μικρό χαρακτηριστικό ακρωτήριο της βορειοανατολικής ακτής της Ζακύνθου.

Η βαρδιόλα σώζεται ολόκληρη. Από μαρτυρίες κατοίκων, έχει ανακατασκευασθεί, καθώς είχε πέσει στο σεισμό του 1953.


Ιστορία

Γενικά για τις Βαρδιόλες

Η βαρδιόλα είναι ένα μεταλλαγμένο είδος βίγλας που χρησιμοποιήθηκε από τους Ενετούς στα Επτάνησα.

Οι περισσότερες σωζόμενες βίγλες στην Ελλάδα -αλλά όχι όλες- είναι μικροί πύργοι σε δεσπόζουσα θέση με μεγάλο οπτικό πεδίο. Το ύψος τους ήταν συνήθως πάνω από 8 μέτρα και ο ρόλος τους ήταν βέβαια αμυντικός, αλλά πρωτίστως χρησίμευαν σαν παρατηρητήρια για την έγκαιρη ειδοποίηση σε περιπτώσεις εισβολής. Υπό κανονικές συνθήκες, ο αριθμός των πολεμιστών που επάνδρωναν τη βίγλα δεν ήταν πάνω από δύο.

Η συντριπτική πλειοψηφία των βιγλών είναι παράκτιες και χρησιμοποιήθηκαν για την προστασία από τους πειρατές.

Οι βαρδιόλες είναι βίγλες που έχτισαν οι Ενετοί στα Επτάνησα από το τέλος του 16ου έως και τον 18ο αιώνα. Είχαν παρόμοιο ρόλο με τις μεσαιωνικές βίγλες, αλλά με πολύ μικρότερο μέγεθος και ύψος. Η κάτοψή τους ήταν συνήθως τετράγωνη ή πολυγωνική και είχαν πυραμοειδή ή θολωτή στέγη. Οι τοίχοι τους ήταν πιο χοντροί και έφεραν επίχρισμα. Γενικά, η κατασκευή τους ήταν στιβαρή και ανθεκτική για να αντιμετωπιστεί η ισχύς των πυροβόλων όπλων.

Αντίθετα με τις βίγλες, ο χαρακτηρισμός «πύργος» για τις βαρδιόλες είναι υπερβολικός. Πρόκειται απλώς για σκοπιές και οχυρωμένα φυλάκια. Οι βαρδιόλες δεν ήταν πάντα σε περίοπτη θέση, αλλά το δίκτυό τους ήταν πυκνό και υπήρχε μεταξύ τους αλληλοκάλυψη και οπτική επαφή.

Η ονομασία τους προέρχεται μάλλον από το guardia που σημαίνει σκοπιά και ειδικότερα, από παραφθορά της βενετσιάνικης λέξης guardiola (γκουαρντιόλα) που ήταν η ονομασία των φυλακίων των ενετικών κάστρων. Επίσης «βαρδιόλα» ονόμαζαν οι ναυτικοί τη σκοπιά στην κορυφή του καταρτιού των ιστιοφόρων πλοίων (άλλως, «κορακοφωλιά»).

Σήμερα διασώζονται κάποιες Βαρδιόλες στην Κεφαλλονιά, στη Ζάκυνθο και στα Κύθηρα. Μερικές από αυτές περιλαμβάνονται ήδη στον Καστρολόγο. Σίγουρα υπάρχουν πολλές άλλες. Δεν γνωρίζουμε (στον Καστρολόγο) αν υπάρχουν βίγλες και οχυρά με το χαρακτηρισμό «Βαρδιόλα» σε άλλο μέρος της Ελλάδος εκτός από τα Επτάνησα (αλλά υπάρχει τοπωνύμιο «Βαρδιόλα» στη Σκόπελο).

Ειδικά για τη Ζάκυνθο, βαρδιόλες σώζονται στην Κυψέλη, στο Τραγάκι στο Μικρό Νησί, στο Ακρωτήρι, στο Αργάσι και στον Άγιο Νικόλαο. Οι περισσότερες μοιάζουν με τις βαρδιόλες στην Κεφαλλονιά, αλλά είναι αρκετά νεώτερες. Οι περισσότερες βαρδιόλες στη Ζάκυνθο κατασκευάστηκαν όταν Προβλεπτής (Proveditore) στο νησί ήταν ο Claudio Gherardini, για τον οποίο ξέρουμε ότι υπηρέτησε σε αυτήν τη θέση την περίοδο 1768-1770.


Δομικά, Αρχιτεκτονικά, Οχυρωματικά Στοιχεία

Το σχήμα της είναι ορθογωνικό και η σκεπή της είναι τετραέριστης, κωνοειδούς μορφής. Κάθε πλευρά της έχει μήκος 4 μέτρα και σε κάθε μία από αυτή υπάρχουν δύο τυφεκιοθυρίδες, εκτός από τη δυτική όπου είναι η πόρτα.

Η πόρτα έχει ύψος 1,80 μέτρα, το άνοιγμά της είναι 0,70 μέτρα και είναι υπερυψωμένη από το έδαφος κατά μισό μέτρο. Στη είσοδο υπήρχαν σκαλοπάτια που δεν σώζονται.

Υλικό κατασκευής της και εδώ είναι οι θαλασσινές πέτρες. Απέχει 25 μέτρα από τη θάλασσα.


Πηγές

  • Μυλωνάς Βασίλειος, Κομίνης Αντώνιος, Δουλδούρης Βασίλειος , «ΒΙΓΛΕΣ ΣΤΟ ΝΗΣΙΩΤΙΚΟ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ (ΙΟΝΙΟ) , ΒΙΓΛΕΣ-ΒΑΡΔΙΟΛΕΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ», Πτυχιακή εργασία ΤΕΙ Πειραιά, Τμήμα Πολιτικών και Δομικών Έργων, διαθέσιμο και online

Σχόλια:


Αναζήτηση Google εντός του Καστρολόγου