Καστρολογοσ
Κάστρα της Ελλάδας

lens

Πλάνος, Δήμος Ζακύνθου, Νομός Ζακύνθου,Ιόνιοι Νήσοι

Βαρδιόλα στο Τσιλιβί

ή Βαρδιόλα Πλάνου ή Βαρδιόλα στο Γιδάκι  
★ ★ ★ ★ ★
 <  288 / 860  > 
Βαρδιόλα στο Τσιλιβί
Τοποθεσία:
Σε βράχο πάνω από το θέρετρο Τσιλιβί κοντά στο χωριό Πλάνος Ζακύνθου
Περιφέρεια > Νομός:   Greek Map
Ιόνιοι Νήσοι
Ν.Ζακύνθου
Δήμος > Πόλη ή Χωριό:
Δ.Ζακύνθου
• Πλάνος
Υψόμετρο:
Υψόμετρο ≈ 9 m 
Χρόνος Κατασκευής  Προέλευση
περί το 1770  
ΕΝΕΤΙΚΟ
H 
Τύπος Κάστρου  Κατάσταση
Βίγλα  
Οχι Καλη
 
 
 
 
 
 
 

Μικρός πύργος-παρατηρητήριο στο ακρωτήριο της πολύ δημοφιλούς παραλίας Τσιλιβί, 5 χιλιόμετρα βόρεια από την πόλη της Ζακύνθου.

Βρίσκεται κοντά σε μια παρόμοια οχυρωματική κατασκευή, τη βαρδιόλα της Κυψέλης.


Ιστορία

Γενικά για τις Βαρδιόλες

Η βαρδιόλα είναι ένα μεταλλαγμένο είδος βίγλας που χρησιμοποιήθηκε από τους Ενετούς στα Επτάνησα.

Οι περισσότερες σωζόμενες βίγλες στην Ελλάδα -αλλά όχι όλες- είναι μικροί πύργοι σε δεσπόζουσα θέση με μεγάλο οπτικό πεδίο. Το ύψος τους ήταν συνήθως πάνω από 8 μέτρα και ο ρόλος τους ήταν βέβαια αμυντικός, αλλά πρωτίστως χρησίμευαν σαν παρατηρητήρια για την έγκαιρη ειδοποίηση σε περιπτώσεις εισβολής. Υπό κανονικές συνθήκες, ο αριθμός των πολεμιστών που επάνδρωναν τη βίγλα δεν ήταν πάνω από δύο.

Η συντριπτική πλειοψηφία των βιγλών είναι παράκτιες και χρησιμοποιήθηκαν για την προστασία από τους πειρατές.

Οι βαρδιόλες είναι βίγλες που έχτισαν οι Ενετοί στα Επτάνησα από το τέλος του 16ου έως και τον 18ο αιώνα. Είχαν παρόμοιο ρόλο με τις μεσαιωνικές βίγλες, αλλά με πολύ μικρότερο μέγεθος και ύψος. Η κάτοψή τους ήταν συνήθως τετράγωνη ή πολυγωνική και είχαν πυραμοειδή ή θολωτή στέγη. Οι τοίχοι τους ήταν πιο χοντροί και έφεραν επίχρισμα. Γενικά, η κατασκευή τους ήταν στιβαρή και ανθεκτική για να αντιμετωπιστεί η ισχύς των πυροβόλων όπλων.

Αντίθετα με τις βίγλες, ο χαρακτηρισμός «πύργος» για τις βαρδιόλες είναι υπερβολικός. Πρόκειται απλώς για σκοπιές και οχυρωμένα φυλάκια. Οι βαρδιόλες δεν ήταν πάντα σε περίοπτη θέση, αλλά το δίκτυό τους ήταν πυκνό και υπήρχε μεταξύ τους αλληλοκάλυψη και οπτική επαφή.

Η ονομασία τους προέρχεται μάλλον από το guardia που σημαίνει σκοπιά και ειδικότερα, από παραφθορά της βενετσιάνικης λέξης guardiola (γκουαρντιόλα) που ήταν η ονομασία των φυλακίων των ενετικών κάστρων. Επίσης «βαρδιόλα» ονόμαζαν οι ναυτικοί τη σκοπιά στην κορυφή του καταρτιού των ιστιοφόρων πλοίων (άλλως, «κορακοφωλιά»).

Σήμερα διασώζονται κάποιες Βαρδιόλες στην Κεφαλλονιά, στη Ζάκυνθο και στα Κύθηρα. Μερικές από αυτές περιλαμβάνονται ήδη στον Καστρολόγο. Σίγουρα υπάρχουν πολλές άλλες. Δεν γνωρίζουμε (στον Καστρολόγο) αν υπάρχουν βίγλες και οχυρά με το χαρακτηρισμό «Βαρδιόλα» σε άλλο μέρος της Ελλάδος εκτός από τα Επτάνησα (αλλά υπάρχει τοπωνύμιο «Βαρδιόλα» στη Σκόπελο).

Ειδικά για τη Ζάκυνθο, βαρδιόλες σώζονται στην Κυψέλη, στο Τραγάκι στο Μικρό Νησί, στο Ακρωτήρι, στο Αργάσι και στον Άγιο Νικόλαο. Οι περισσότερες μοιάζουν με τις βαρδιόλες στην Κεφαλλονιά, αλλά είναι αρκετά νεώτερες. Οι περισσότερες βαρδιόλες στη Ζάκυνθο κατασκευάστηκαν όταν Προβλεπτής (Proveditore) στο νησί ήταν ο Claudio Gherardini, για τον οποίο ξέρουμε ότι υπηρέτησε σε αυτήν τη θέση την περίοδο 1768-1770.


Δομικά, Αρχιτεκτονικά, Οχυρωματικά Στοιχεία

Η πόρτα έχει θολωτό σχήμα το ύψος της είναι στα 1,60 μέτρα και το άνοιγμά της 0,70 μέτρα. Για να μπει κανείς πρέπει να ανέβει τέσσερα σκαλοπάτια συνολικού ύψους 1 μέτρου τα οποία δεν σώζονται ολόκληρα. Το σημείο που βρίσκεται είναι γύρω στα 20 μέτρα από την θάλασσα και σε υψόμετρο περίπου 9 μέτρων.

Το υλικό και σε αυτή τη βαρδιόλα είναι οι θαλασσινές πέτρες, αλλά με μια στρώση επιχρίσματος.


Πηγές

  • Μυλωνάς Βασίλειος, Κομίνης Αντώνιος, Δουλδούρης Βασίλειος , «ΒΙΓΛΕΣ ΣΤΟ ΝΗΣΙΩΤΙΚΟ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ (ΙΟΝΙΟ) , ΒΙΓΛΕΣ-ΒΑΡΔΙΟΛΕΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ», Πτυχιακή εργασία ΤΕΙ Πειραιά, Τμήμα Πολιτικών και Δομικών Έργων, διαθέσιμο και online



Σχόλια:


Αναζήτηση Google εντός του Καστρολόγου